GAVI DOCG: uniek terroir met 1600 hectare en 7 miljoen flessen!

De Gavi-markt is sterk gericht op het buitenland

Al vele jaren vindt de Piemontese wijnbenaming, die vandaag de dag maar liefst 14 miljoen flessen op meer dan 1.600 hectare telt, goed voor een omzet van 70 miljoen euro, haar belangrijkste afzetmarkt op de internationale markten.

De cijfers spreken voor zich: Engeland 62%, Verenigde Staten 13%, Duitsland 6% en Rusland 4% zijn de belangrijkste afnemers van deze DOCG, die in meer dan honderd landen wordt verkocht.

Wat de verkoopkanalen betreft, wordt Gavi tegenwoordig voornamelijk verkocht in de grootdistributie gevolgd door de horeca (48%).

In deze tijdsperiode is mijn collega sommelier AIS/online journalist als freelancer aan de slag voor Made In Piedmont Wines ter plekke om een grondige inkijk te hebben in deze DOCG tijdens diverse activiteiten van het Consorzio. Maar alvast dit in “avant première”.

Gavi DOCG: past-present-future

Cortese, die in Piemonte en in mindere mate ook in Lombardije en Veneto wordt verbouwd, maakt deel uit van het typische landschap van dat zuidoostelijke deel van de voorbergstreek, grenzend aan de gemeente Genua

De eerste vermeldingen van de Cortese dateren uit 1659, toen in enkele brieven sprake was van „alle wijnstokken van Cortese”, hoewel de wijnbouw in het gebied zelfs al in 972 zou zijn begonnen.

In de loop der eeuwen kwam het gebied onder Genuees bestuur, eerst als verdedigings- en handelspost, daarna als vakantieoord voor de adel.

Centraal stond aanvankelijk het Fort van Gavi, dat in de 17e eeuw plaats maakte voor de zomerverblijven van de belangrijkste families uit de hoofdstad van Ligurië.

Vervolgens riep de aristocratie de cortese-druif uit tot hofdruif en stimuleerde de teelt ervan, waardoor Gavi binnen enkele decennia synoniem werd voor droge witte wijn.

De aanwezigheid van een grote witte wijn in Piemonte is dan ook een concreet bewijs van de diepe band die het gebied rond Gavi altijd heeft gehad met de keuken van de heren van Genua, die perfect samengaat met cortese druif.

In die tijd behoorde cortese, net als bijna alle Europese druivensoorten, tot de meest verbouwde in het gebied, maar ook deze druif werd getroffen door de phylloxera en dreigde te verdwijnen. Uiteindelijk werd hij herontdekt en in het begin van de jaren vijftig gepromoot door Mario Soldati, schrijver, journalist en groot liefhebber van de wijncultuur.

Tot op de dag van vandaag blijft de provincie Alessandria de belangrijkste bakermat van deze wijn, en met 11 gemeenten met name Bosio, Capriata d’Orba, Carrosio, Francavilla Bisio, Gavi, Novi Ligure, Parodi Ligure, Pasturana, San Cristoforo, Serravalle Scrivia, Tassarolo. In 1998 werd de benaming Gavi DOCG in het leven geroepen, voortbouwend op de reeds bestaande DOC uit 1974, en voorbehouden aan witte wijnen die uitsluitend van 100% Cortese worden gemaakt, verkrijgbaar in de varianten stil, licht mousserend, mousserend en ook riserva.

Een gebied van 1.600 hectare, met een uniek terroir dat terug te vinden is in het glas.

Geologisch gezien is het gebied verdeeld in Terre Rosse, Fascia Centrale en Terre Bianche, met verschillende bodems en microklimaten, en met eigen kenmerken, waardoor men telkens weer de structuur, finesse, body, smaak, mineraliteit en typische aroma's kan herkennen, wat de proever bij elk glas een zintuiglijke reis bezorgt.

Sinds 1993 zet het Consorzio Tutela zich in om de naam Gavi wereldwijd te beschermen en bekend te maken. Het consortium heeft als doel de duizendjarige wijnbouwgeschiedenis van het gebied en de diepgewortelde wijncultuur van de appellatie te behouden, en heeft ervoor gezorgd dat de wijnen op basis van 100% Cortese  druif alom geprezen is.

Rol van het Consorzio

Dankzij proeverijen, workshops, conferenties, cursussen, projecten en initiatieven zoals de Premio Gavi la Buona Italia en het festival Di Gavi in Gavi wordt er gewerkt aan het behoud en de verbetering van de productie en het gebied.

Wel verliest het Consorzio één issue uit het oog:

-     Gavi is dan wel internationaal in opmars maar in enoteca’s in Alba bv kan je amper Gavi vinden. De toerist doet meestal niet enkel Gavi aan maar ook Alba als centrum van de meest populaire wijnen zoals Nebbiolo, Barolo en Barbaresco. 

 -     Bij tot wel meer dan een aantal winebars/trattoria’s in Gavi staat zelfs Gavi wijn niet op de wijnkaart. Dit levert op social media kanalen commentaren op dat men in London of elders wél Gavi kan drinken maar in eigen terroir dit niet het geval is.

Er is dus in Gavi terroir toch nog wel wat werk aan de winkel….