Hitte, lokale hagel en stormen in Piemonte: een uitdagend jaar voor de wijnboeren

Ik denk regelmatig terug aan de zomers tussen 2012 en 2019, toen ik in Piemonte woonde. Drie jaar in Barbaresco, drie jaar in Barolo en één jaar in Monferrato. Warme zomers waren er zeker. Sommige waren zelfs behoorlijk heet. Maar wat we vandaag meemaken, voelt anders.

De zomer van 2026 lijkt maar geen einde te kennen. De hitte houdt aan, regen wordt schaars en wanneer de hemel dan eindelijk openbreekt, doet Moeder Natuur dat niet bepaald subtiel.

In sommige Italiaanse wijnregio’s was men al midden juli aan het oogsten. Ook in Piemonte wordt verwacht dat de oogst dit jaar twee tot drie weken vroeger zal starten dan normaal.

En daarmee begint voor de Piemontese wijnboer een periode waarin hij weinig meer in handen heeft.

De klimaatverandering is geen discussie meer in de wijngaard

Een paar jaar geleden sprak klimaatactiviste Anuna De Wever uitvoerig over de klimaatverandering en de gevolgen ervan. De media-aandacht daarvoor lijkt vandaag minder groot.

Maar in de wijngaarden van Piemonte is het klimaat geen theoretische discussie.

Je ziet het. Je voelt het. En vooral: je werkt ermee.

De oogst van 2026 belooft één van de meest uitdagende ooit te worden. Niet alleen door de aanhoudende droogte en hitte, maar ook door het steeds onvoorspelbaardere weer.

Stormen en hagelbuien trekken over kleine gebieden en creëren soms letterlijk mini-drama’s op enkele kilometers van elkaar.

Neem de storm- en hagelpartij van deze week in de omgeving van Barolo.

Binnen dezelfde appellatie zag je enorme verschillen. In Roddi viel naar verluidt 70 tot 80 millimeter regen in minder dan één uur, met ernstige schade aan de wijnranken tot gevolg. In Serralunga d’Alba kreeg men een normale regenpartij. En in Monforte d’Alba bleef het gewoon droog.

Drie dorpen, één wijngebied en drie totaal verschillende verhalen.

Dat is misschien wel het meest beangstigende aspect van het huidige klimaat: je kunt nauwelijks nog voorspellen wat er over een paar uur, laat staan over een paar weken, in jouw wijngaard zal gebeuren.

De wijnboer krijgt er grijze haren van

Voor een wijnboer betekent dit slapeloze nachten, voortdurende zorgen en keuzes die steeds moeilijker worden.

Een mooi voorbeeld is één van onze wijnboeren, Cascina Gavetta uit Novello. Zij hebben een nieuwe wijngaard aangeplant met wijnstokken die amper één jaar oud zijn.

Elke avond wordt er manueel water gegeven.

Elke avond opnieuw.

Niet omdat men dat graag doet, maar omdat de jonge planten simpelweg beschermd moeten worden tegen de extreme droogte.

Het zijn beelden die je bijblijven. Een wijnboer die bij het vallen van de avond met water bezig is, terwijl een wijngaard eigenlijk gewoon voldoende regen zou moeten krijgen om zijn werk te kunnen doen.

“In de cantina kan je eigenlijk moeilijk iets fout doen…”

Umberto Fracassi zei ooit tegen mij:

“Voor onze Nebbiolo bestemd voor Barolo moeten we ervoor zorgen dat het in de wijngaard vlekkeloos verloopt. In de cantina kan je eigenlijk moeilijk iets fout doen.”

Die uitspraak is me altijd bijgebleven.

Want precies daar ligt vandaag de grootste uitdaging.

De wijnmaker kan in de kelder nog zo zorgvuldig werken, maar tegen de grillen van de natuur kan hij weinig beginnen.

Een hagelbui van tien minuten kan een jaar werk beschadigen.

Een paar weken extreme hitte kunnen de ontwikkeling van de druiven volledig veranderen.

Een gebrek aan regen kan jonge wijnstokken letterlijk op hun limiet brengen.

En toch wordt er vaak gedacht: vroeger oogsten, dus betere wijn?

Zo eenvoudig is het helaas niet.

Vroeger oogsten betekent niet automatisch betere wijn

Hoge temperaturen versnellen de rijping van de druiven. Maar dat betekent niet noodzakelijk dat alles beter wordt.

Door de hitte kan het suikergehalte snel stijgen, terwijl het zuurgehalte daalt. Tegelijk komt de wijnstok zelf onder enorme stress te staan.

Een druif kan dus “rijp” lijken op basis van suiker, terwijl andere elementen die essentieel zijn voor een evenwichtige en complexe wijn nog niet helemaal op hetzelfde niveau zitten.

Een vroege oogst is daarom absoluut geen garantie voor kwaliteit.

Veel zal afhangen van wat de komende weken brengen én van de beslissingen die iedere wijnmaker afzonderlijk zal nemen.

En net daar zie je opnieuw hoe verschillend de aanpak kan zijn.

Elk wijnhuis zoekt zijn eigen manier om met deze uitzonderlijke omstandigheden om te gaan.

Bij Montalbera wordt de Ruchè bijvoorbeeld ’s nachts geoogst, bij maanlicht.

Een prachtig beeld.

Maar achter dat romantische tafereel zit ook een heel praktische reden: men probeert de druiven zo koel mogelijk binnen te halen en de gevolgen van de hitte te beperken.

De vakantie? Die voelt dit jaar misschien toch anders

Traditioneel nemen veel Piemontese wijnboeren rond deze periode vakantie, ongeveer tussen 10 en 23 augustus.

Even weg van de wijngaard.

Even rust.

Even tijd voor familie.

Maar ik vraag me af hoeveel wijnboeren dit jaar écht zorgeloos op vakantie vertrekken.

Want terwijl wij misschien genieten van een glas Barolo of Barbaresco op een terras, kijkt de wijnboer naar de lucht.

Komt er regen?

Hoeveel?

Komt er hagel?

Wanneer moeten we oogsten?

Zijn de druiven klaar?

Hoe ontwikkelen de zuren zich?

En vooral: wat doet het weer morgen?

De wijnboer kan vandaag veel plannen.

Maar uiteindelijk blijft hij afhankelijk van iets waar niemand controle over heeft.

Moeder Natuur.

En die laat zich in 2026 in Piemonte van een bijzonder grillige kant zien.

Wordt vervolgd